Zoals in meerdere gemeenten in Brabant kampt ook de gemeente Tilburg in een aantal wijken met de problematiek van ondermijning. In deze wijken is het opleidingsniveau laag, de (legale) werkgelegenheid beperkt en de gezondheidstoestand van de bewoners ver onder het gemiddelde in Tilburg. Deze problematiek is niet nieuw, maar duurt al enige generaties. Ondanks de verzameling van een grote hoeveelheid data en de inzet van professionals in de wijk, lukte het de afgelopen jaren niet om het tij te keren. Voormalig Burgemeester Noordanus was de initiatiefnemer van het Pact aanpak in november 2017, waar verschillende partners afspraken zich te willen inzetten om de situatie in verschillende wijken van Tilburg duurzaam te verbeteren. In dat kader heeft de gemeente het initiatief genomen om samen met andere professionals te investeren in een andere werkwijze die kan leiden tot daadwerkelijke doorbraken: het systemisch werken. Wij ondersteunen de gemeente bij het ontwikkelen van een buurtaanpak voor ondermijning in een van de wijken volgens de methode van systemisch werken.

Het valt of staat bij vertrouwen

Inmiddels is in een kernteam van start gegaan met systemisch werken in de buurt. De gemeente Tilburg, politie Tilburg en welzijnsorganisatie maken deel uit van dit team. Als eerste is gezamenlijke diagnose van de onderliggende hardnekkige patronen in de wijk gemaakt: wat maakt dat ondanks de inspanningen van de gemeente en andere maatschappelijke organisaties de problemen zo hardnekkig blijven? Uit de gezamenlijke diagnose kwam het zichzelf repeterende systeempatroon van het wantrouwen van bewoners jegens de overheid en haar partners naar voren: ‘een vriend van de gemeente is een vijand van ons’ .

Systeempatroon: “Een vriend van de gemeente is een vijand van ons

De professionals hebben hun inzet gebundeld om eerst samen te werken aan het herstel van het vertrouwen. Met kleine zichtbare acties is een team elke dag in de wijk bezig om dit voor elkaar te krijgen.

Systemisch-werken-in-de-buurt

Ondermijning is een typisch voorbeeld van een taai maatschappelijk vraagstuk. Deze vraagstukken kenmerken zich doordat ze heel veel verschillende kanten hebben (het is eigenlijk niet één probleem maar een netwerk van problemen); dat er veel verschillende organisaties betrokken zijn met evenzoveel probleemdefinities en werkwijzen; het probleem nooit helemaal oplosbaar is en dat het probleem steeds nieuwe verschijningsvormen kent.

Systemisch-werken-in-de-buurt onderscheidt zich van meer conventionele werkmethoden in dat het uitgaat van het vinden van het systeem in plaats van een probleem. Het doel van een systemische aanpak is dan ook niet zozeer het oplossen van een probleem, maar het kantelen van een systeem waardoor negatieve patronen –in dit geval vatbaarheid voor ondermijning- doorbroken kunnen worden. Systemisch werken is een aanpak waarbij professionals en andere betrokkenen dicht op de huid van de verschillende problemen die zich voordoen in de wijk zitten, om ze te doorgronden en op zoek te gaan naar hefbomen die de situatie kunnen doen bewegen of zelfs kantelen. Door het permanent organiseren van actiegericht leren volgen de professionals en andere betrokkenen de ontwikkelingen op de voet en kan er snel en gericht worden geïntervenieerd.

 

Naar het overzicht