Windmolens langs het IJsselmeer

De energietransitie

Nederland wil in 2030 de helft van de benodigde energie duurzaam opwekken. Elke gemeente moet hieraan een bijdrage leveren en dit vastleggen in een Regionale Energie Strategie (RES). Hoewel dit niet gebruikelijk is, heeft de gemeente Súdwest-Fryslân (SWF) haar inwoners bij dit proces betrokken en gevraagd wat voor hen belangrijk is bij de verduurzaming van energie in SWF, zodat zij een bijdrage kunnen leveren aan de plannen voor de RES. Dat ze voor deze methode kozen is geen toeval. De gemeente heeft lering getrokken uit de maatschappelijke onrust rondom de realisatie van Windpark Fryslan in het IJsselmeer en de bouw van turbines bij Hiddum Houw, bij die projecten is met de wensen van de inwoners weinig rekening gehouden.

Burgerforum

Voor het bevragen van de inwoners huurde de gemeente de onafhankelijke specialisten in van het  Nederlands Platform Burgerparticipatie en Overheidsbeleid (NPBO), die op hun beurt Public Mediation bij het proces betrokken. Het NPBO heeft specifiek voor de energietransitie een methode ontwikkeld om inwoners te betrekken bij de beleids- en besluitvorming. Deelnemers werd gevraagd wat zij belangrijk vinden bij het vormen van toekomstig energiebeleid en konden punten toekennen aan een aantal keuzemogelijkheden. De opzet van de raadpleging was voorbereid met een groep van 45 inwoners. De uitkomsten van de raadpleging zijn samengebracht in een rapport door onderzoekers van de TU Delft en diende vervolgens als basis voor een advies door het burgerforum aan de gemeenteraad.

Deze grafiek laat de keuzes zien van de bewoners die mee hebben gedaan aan de raadpleging.

Het burgerforum bestaat uit twaalf inwoners uit de gemeente, die samen de onderzoeksresultaten vanuit het perspectief van de burger hebben geintepreteerd. De opdracht aan het burgerforum was: “Het opstellen van een advies vanuit de bewoners van SWF aan de gemeenteraad over de richting van de invulling van de energietransitie mede gezien vanuit de RES Friesland”. Het burgerforum gaf de gemeenteraad een aantal richtinggevende principes mee. Dit zijn kernwaarden die de raad en het bestuur helpen om richting te geven aan beslissingen over duurzame energie, ongeacht veranderingen in (toekomstige) doelen, strategieen of werkwijzen. Ze laten zien wat de bewoners van Súdwest-Fryslan belangrijk vinden en bieden een maatschappelijk afwegingskader om beleidskeuzen te beoordelen.

De richtinggevende principes

Wij, de bewoners van SWF, binden dat de volgende principes richting moeten geven aan de plannen voor duurzame energieopwekking in SWF. Deze principes volgen deels uit Mienskip (de onderlinge verbondenheid die wordt ingezet om de zelfredzaamheid van de gemeenschap te beschermen), een belangrijke maatschappelijke waarde in SWF, en hangen met elkaar samen.

  1. “Wij willen ons geluk behouden”
  2. Versterk de zelfbeschikking van de Mienskips
  3. Help ons om het samen te doen; van zelfbeschikking naar ‘samenbeschikking’
  4. Heb oog voor rechtvaardigheid en een eerlijke verdeling
  5. Wees toekomstgericht

Op 24 juni is het advies aangeboden aan de gemeenteraad en op 24 september heeft de gemeenteraad het onderwerp behandeld. In het voorjaar van 2021 zal de RES van Friesland bestuurlijk en politiek behandeld worden.

Meer informatie over dit project? Kijk dan op de projectpagina van de TU Delft.

Naar het overzicht