Hergebruik van de gasinfrastructuur

Decennialang was de Gaszuiveringsinstallatie in Emmen van belang voor de energievoorziening van Nederland. Begin 2018 werd de gasinname in Emmen stopgezet. Dat was het moment om te kijken hoe de activiteiten op deze locatie op een duurzame manier kunnen worden voortgezet met gebruikmaking van de bestaande infrastructuur. Omdat er in Nederland honderden van dit soort plekken zijn, was de vraag of wij kunnen helpen om een aanpak te ontwikkelen mede voor die andere locaties.  

Wij vielen middenin een lopend project. Al twee jaar lang waren ontwikkelaars en overheden met elkaar in gesprek over het bouwen van een energiehub. Gaandeweg kwamen we erachter dat er grote verschillen waren tussen de perspectieven op de hub: de een zag het als een plek om duurzame energie-installaties te bouwen terwijl anderen de hub zagen als draaischijf voor de stad en de regio.  

Om de perspectieven expliciet te maken organiseerden we een reflectiebijeenkomst. We vroegen deelnemers een perspectief te kiezen en van daaruit te denken over de toekomst. Niet in de zin van een eindbeeld, maar we over de te nemen stappen. Door met elkaar een preconstructie te maken van toekomstige processtappen werd duidelijk dat het niet nodig was om één gedeeld beeld van de toekomst te hebben om met elkaar te kunnen samenwerken.  

Regionale energiestrategieën

Op 28 juni 2019 publiceerde het kabinet het Klimaatakkoord: de Nederlandse uitwerking van de internationale klimaatafspraken van Parijs (2015). Het doel is om de CO2-uitstoot sterk te verminderen: in 2030 met de helft ten opzichte van 1990. Dat is een grote uitdaging met ingrijpende gevolgen voor bedrijven, huishoudens en het landschap.

Op dit moment onderzoeken 30 energieregio’s in Nederland waar en hoe we in de nabije toekomst het best duurzame elektriciteit op land (wind en zon) kunnen opwekken. En ook welke warmtebronnen kunnen helpen bij het verwarmen van woningen en gebouwen. Waar is ruimte en hoeveel? Zijn de plekken maatschappelijk gezien acceptabel en financieel haalbaar?

De vraag naar energie is kapitaalkrachtig. Er zijn veel subsidies beschikbaar en dat zet lokale waarden -die minder kapitaalkrachtig zijn- onder druk. Er zijn al veel conflicten geweest over de ontwikkeling van windparken, die concurreren met andere waarden zoals rust, natuur en toerisme. En tegelijk zien we ook goede voorbeelden waar oplossingen zijn gevonden die tegemoetkomen aan meerdere belangen. Zo kan met een windpark bijvoorbeeld ook natuur worden gefinancierd.

Het aantal energieprojecten op land gaat de komende jaren enorm toenemen. En daarmee verwachten wij ook dat de spanningen toenemen. Een goede manier om daarop te anticiperen zien we in Súdwest-Fryslân; daar helpen we de gemeente om bewoners te raadplegen over duurzame energieopwekking.