Interbestuurlijk Leren Omgaan met Ongenoegen

Het project Interbestuurlijk Leren Omgaan met Ongenoegen (ILOMO) is opgezet in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en maakt onderdeel uit van de bredere interbestuurlijke aanpak rond maatschappelijk ongenoegen en onrust. Het programma speelt in op de constatering dat maatschappelijke opgaven en beleidskeuzes steeds vaker leiden tot gevoelens van miskenning, wantrouwen en boosheid, en dat deze gevoelens zich kunnen uiten in maatschappelijke onrust. De Rijksoverheid onderkent dat dit ongenoegen niet alleen een veiligheidsvraagstuk is, maar ook een democratisch en bestuurlijk vraagstuk, waarvoor een lerende en interbestuurlijke aanpak nodig is.

ILOMO richt zich op het gezamenlijk leren van professionals en bestuurders uit verschillende bestuurslagen – rijk, provincies en gemeenten – die in hun dagelijks werk te maken hebben met opgaven waarin ongenoegen een centrale rol speelt. Het leerproces concentreert zich op vragen als: hoe ontstaat maatschappelijk ongenoegen in relatie tot overheidsoptreden, welke rol spelen beleid, besluitvorming en communicatie daarin, en hoe kan de overheid op een meer verbindende en handelingsgerichte manier met dit ongenoegen omgaan.

De leerkring is opgezet als een interbestuurlijke leeromgeving waarin deelnemers werken met casuïstiek uit de eigen praktijk. Door praktijkvoorbeelden te analyseren en te combineren met inzichten uit onderzoek, beleid en democratische theorie, ontstaat ruimte voor reflectie op rolopvatting, verantwoordelijkheid en handelingsmogelijkheden van de overheid. Daarbij is expliciet aandacht voor het spanningsveld tussen ruimte geven aan ongenoegen en het bewaken van de democratische rechtsorde. 

In de rol van onafhankelijk procesbegeleider ondersteunde Public Mediation het gesprek tussen deelnemers over onderliggende aannames, terugkerende patronen en bestuurlijke dilemma’s. Het leerproces was niet gericht op het formuleren van snelle oplossingen, maar op het versterken van het gezamenlijke begrip van ongenoegen als structureel onderdeel van complexe maatschappelijke opgaven en het ontwikkelen van een gedeelde taal en handelingsrepertoire.

Met ILOMO draagt BZK bij aan het vergroten van het leer- en reflectievermogen van de overheid in het omgaan met maatschappelijk ongenoegen, in samenhang met andere initiatieven zoals het Ondersteuningsnetwerk Maatschappelijke Onrust en het interbestuurlijke leer- en kennisaanbod op dit thema.

Meer weten? Vraag het aan Wouter Mensink of Amber Bosse

Opdrachtgever: Ministerie van BZK

Thema’s: Leren, Community of Inquiry, Maatschappelijk Ongenoegen, Interbestuurlijke Samenwerking