Haarlem Samen Anders

Haarlem Samen Anders

In November 2025, we brought together various stakeholders involved in urban development in Haarlem for a 24-hour working session in Zwolle. This was already the second 24-hour session of “Haarlem Together, Differently.” It proved to be a unique experience, in which parties that tend to find themselves in conflict were given the time and space to engage in constructive dialogue and jointly reflect on how their collaboration could take a different course. But why did we choose this particular format, and what is the network about?

For the past two years, we at Public Mediation have supported Haarlem Together, Differently by fostering mutual trust between the involved parties and strengthening collaboration within the network through learning from practice. One of the ways we did this was by bringing participants together for a 24-hour working session in another city. During this time, we visited the Spoorzone development in Zwolle, became acquainted with the Zwolle Concilium, reflected on two years of collaboration, and looked ahead to the future. This combination of reflection, inspiration, and shared experience created space for new insights and encouraged informal connections between participants. 

Over the course of two years, we learned from practice by discussing dilemmas arising from the direct experiences of the Together, Differently participants. Based on these reflective conversations, we introduced a set of tools to support the complex collaboration between the municipality, housing associations, and developers. These tools serve as an addition to the Haarlem Spatial Planning Process for area development.

Samen Anders instrumenten

We introduceerden de ‘gespreksleidraad’. Dit is een agenda voor een startgesprek tussen de betrokken partijen bij een gebiedsontwikkeling met specifieke vragen. Zo verkennen de partijen via een gegeven volgorde eerst de situatie en vervolgens elkaar ambities en belangen. Ook wordt er expliciet openheid gevraagd over wat volgens de verschillende partijen (financieel) wel of niet haalbaar is. Wanneer de samenwerkende partijen deze stappen hebben doorlopen stellen ze spelregels op voor de onderhandelingen die gaan komen. Zo ontstaat er, in plaats van onderhandelingen die gericht zijn op ‘winst voor de één – verlies voor de ander’, een gesprek waarin partijen zich samen richten op het verbeteren van de wijk. Op die manier kunnen de partijen samen waarde toevoegen aan de wijk waar alle partijen zich comfortabel bij voelen. Openheid en transparantie zijn hierbij essentieel.  

Zo’n startgesprek maakt het mogelijk voor partijen om samen te kijken naar opties en scenario’s voor het gebied dat ze willen ontwikkelen én om ‘rules of the game’ te formuleren die kunnen dienen als leidraad. Ook voor de momenten waarop de samenwerking onverhoopt tegen nieuwe ontwikkelingen aanloopt, bijvoorbeeld door veranderingen in wet- en regelgeving, bij de betreffende organisaties, of in de wijk zelf.   

Als de samenwerking echt vastloopt kan een ander instrument, de ‘time-out kaart’, worden gebruikt. Vaak is het op zo’n moment niet duidelijk wat er precies aan de hand is of hebben betrokken partijen daar ieder een ander idee over. Mensen vormen namelijk snel aannames op basis waarvan ze handelen. De kunst is dan om samen uit te zoomen en om scherp te krijgen welke dilemma’s er daadwerkelijk zijn. De ‘time-out kaart’ biedt een leidraad voor gesprekken waarbij partijen voorbij hun eigen aannames komen en samen de onderliggende dilemma’s onderzoeken. Zo kunnen er vervolgstappen geformuleerd worden. 

Basis voor vervolg

Zoals bij elke ingewikkeld samenwerkingsverband loopt het bij Haarlem Samen Anders ook niet altijd even soepel. Wrevel, irritatie en miscommunicatie kunnen altijd voorbijkomen. Maar er ontstaat een basis van vertrouwen en lerend vermogen doordat partijen ten eerste tijd besteden met elkaar, ten tweede samen reflecteren op de ontstane situatie en daarbij de moeite nemen om elkaar te begrijpen, en ten slotte van de praktijksituaties leren en de lessen meenemen in toekomstige projecten. Dit komt uiteindelijk ten goede aan de ontwikkeling van de stad. De band die zo ontstaat tussen de mensen van de gemeente, corporaties en ontwikkelaars zorgt voor korte lijntjes, een sterker verbonden netwerk, én voor een aanstekelijk enthousiasme voor Haarlem. In het komende jaar gaan we aan de slag met het uitbreiden van dit Samen Anders netwerk. De beweging is ingezet.  

Meer weten? Vraag het aan Martien Kuitenbrouwer of Iman van Rossum

Our Clients: 8 samenwerkende partijen (gemeente, ontwikkelaars en corporaties)

Thema: Samenwerking, woningbouw